Sinh vật phù du trong ao nuôi tôm: Bạn hay thù?

Sinh vật phù du trong ao nuôi tôm: Bạn hay thù?

Bên cạnh oxy, pH, dinh dưỡng, sinh vật phù du cũng là yếu tố cần được chú trọng trong ao tôm. Quần thể được quản lý đúng cách có thể có lợi cho ao tôm. Ngược lại chúng có thể sinh sôi nảy nở ngoài tầm kiểm soát và có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực. 

Lợi ích của sinh vật phù du trong ao tôm

Có nhiều loài thực vật phù du là nguồn dinh dưỡng đối với tôm cá. Chẳng hạn như:

  • Chaetoceros sp., Tetraselmis sp., Isochrysis sp.,… Những loài này chứa nhiều dinh dưỡng giúp phát triển ấu trùng tôm trong giai đoạn mới thả. 
  • Các vi tảo diệp lục Haematococcus pluvialis có hàm lượng cao chất chống oxy hóa astaxanthin. Đây trở thành yếu tố dinh dưỡng có lợi trong tất cả các giai đoạn nuôi tôm.
  • Thực vật phù du có thể sử dụng amoni (NH3), nitrit (NO2) và photphat làm nguyên liệu trao đổi chất. Do đó  làm giảm nồng độ các chất độc này trong nước ao.

  • Thực vật phù du cũng có thể hạn chế sự hình thành của các loài tảo không mong muốn. Nếu trời nắng, tảo sẽ nổi lên bề mặt thành mảng lớn và làm suy giảm oxy. Nếu ở trong điều kiện kỵ khí chúng phân hủy và tạo ra H2S độc hại cho tôm. Với một lượng sinh vật phù du nhất định, chúng có thể tiêu hoá các vi khuẩn hình thành tảo, điển hình là vi khuẩn sợi.
  • Các loài sinh vật phù du tự dưỡng có khả năng sản xuất thức ăn từ hoạt động quang hợp. Chúng là điểm khởi đầu của chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái ao. Đồng thời cũng là nguồn thức ăn tự nhiên quan trọng cho tôm hậu ấu trùng thả vào ao.

Ảnh hưởng tiêu cực 

  • Sự suy giảm oxy trong ao vào ban đêm có khả năng xảy ra khi thực vật phù du sinh sôi quá mức => tảo nở hoa
  • Các nhóm thực vật phù du như dinoflagellate có thể giải phóng độc tố khi chúng chết. Tải trọng hữu cơ quá mức từ những trường hợp này có thể gây ra sự suy giảm đáng kể chất lượng nước. Điều này còn kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của quần thể vi khuẩn và nấm gây bệnh. Tôm, cá trong ao dễ ngộ độc, nhiễm bệnh và chết.

  • Làm thay đổi pH trong ao. Khi trời nắng, quá trình quang hợp và sự hấp thu của carbon dioxide của sinh vật phù du tăng =>  pH tăng lên. Khi mặt trời lặn, hô hấp thực vật giải phóng carbon dioxide => hình thành axit cacbonic => giảm pH của nước ao.
  • Độ pH ảnh hưởng đến sự phân ly của amoni và hydrosunfua. Vì vậy những thay đổi pH đột ngột trong 1 ngày sẽ ức chế việc xử lý chất độc này. Ở các giá trị pH trên 8,5 tăng tỷ lệ amoniac. Mức pH dưới 6,5 hydro sunfua sẽ hình thành

Cách chúng ta quản lý ao nuôi tôm có thể giúp cân bằng tỷ lệ sinh vật trong ao. Do đó, quần thể thực vật phù du có thể có vai trò kép của bạn bè hoặc kẻ thù trong các hệ thống nuôi trồng thủy sản.